การปฏิวัติสยาม พ.ศ. 2475 (เลขเรียกหนังสือ DS582.77 .น23 2553)

Abstract

‘การปฏิวัติสยาม พ.ศ. 2475’ (เลขเรียกหนังสือ DS582.77 .น23 2553) โดย นครินทร์ เมฆไตรรัตน์ หนังสือที่เสนอแนวคิดและตั้งคำถามต่อเหตุการณ์ 24 มิถุนายน 2475 ซึ่งอาจไม่เกิดขึ้นเพียงการกระทำของบุคคลหรือหมู่คณะใดคณะหนึ่ง หากแต่ปัจจัยสำคัญจากปัญหาเชิงโครงสร้างในสยาม รวมถึงการเปลี่ยนแปลงทางความคิด เศรษฐกิจ และสังคมที่สั่งสมมาระยะเวลาหนึ่งจนไม่สามารถควบคุมได้อีกต่อไป กลายเป็นชนวนเหตุที่ทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลงการปกครอง 2475 . ในช่วงปลายทศวรรษ 2470 ขณะนั้นอยู่ในช่วงปี ค.ศ. 1920 - 1930 เป็นที่ทราบกันดีว่าช่วงเวลานั้นได้เกิดเหตุการณ์สำคัญของโลก อย่างวิกฤตตลาดหุ้นวอลล์สตรีทตก ซึ่งส่งผลกระทบทางลบต่อเศรษฐกิจไปทั่วโลก แม้แต่ประเทศสยามเองก็ไม่รอดจากวิกฤตนี้เช่นกัน รายได้ของรัฐจากการส่งออกและภาษีลดลง ขณะที่รายจ่ายของรัฐบาลยังคงสูงเช่นเดิม โดยเฉพาะงบประมาณด้านเงินเดือนข้าราชการซึ่งเป็นภาระสำคัญของแผ่นดิน รัฐบาลในรัชกาลที่ 7 จึงดำเนินนโยบายรัดเข็มขัดทางการคลังอย่างจริงจัง ด้วยความเชื่อว่าการรักษาดุลยภาพของงบประมาณเป็นสิ่งจำเป็นต่อการรักษาเสถียรภาพของประเทศ มาตรการสำคัญประการหนึ่งคือการปรับลดจำนวนข้าราชการทั้งฝ่ายพลเรือนและฝ่ายทหาร รวมถึงการลดเงินเดือนและชะลอการรับบุคลากรใหม่ เพื่อให้รายจ่ายของรัฐสอดคล้องกับรายได้ที่ลดลง . แม้จะลดภาระการใช้จ่ายงบประมาณลงไปได้ แต่สิ่งเหล่านี้กลับส่งผลกระทบต่อเสถียรภาพทางการเมืองและสังคมอย่างกว้างขวาง ข้าราชการจำนวนมากต้องเผชิญกับการถูกปลดออกจากราชการ การถูกลดตำแหน่ง หรือการถูกตัดเงินเดือน ซึ่งกระทบต่อความมั่นคงในการดำรงชีวิตของตนเองและครอบครัว โดยเฉพาะกลุ่มข้าราชการระดับกลางและระดับล่างที่พึ่งพาเงินเดือนเป็นรายได้หลัก ความไม่พอใจจึงแพร่กระจายไปในหมู่ข้าราชการและนายทหาร ซึ่งเดิมเป็นกำลังสำคัญของระบบราชการสมัยสมบูรณาญาสิทธิราชย์ แต่กลับรู้สึกว่ารัฐไม่สามารถรับประกันความมั่นคงในอาชีพได้อีกต่อไป ความรู้สึกสูญเสียโอกาสและความก้าวหน้าในชีวิตราชการจึงสะสมเป็นแรงกดดันทางการเมืองที่สำคัญ เมื่อผลประโยชน์และความมั่นคงในชีวิตถูกกระทบ ความจงรักภักดีที่เคยมีจึงลดลง ประกอบกับความล่าช้าในการปฏิรูปการเมือง ความไม่พอใจของชนชั้นกลางและปัญญาชน ทำให้เกิดสภาพแวดล้อมที่เอื้อต่อการเคลื่อนไหวของคณะราษฎรในเวลาต่อมา